TUTORING SZKOLNY – program pedagogiki dialogu

           Brak

Dopuszczalne modyfikacjie

Program został oceniony jako spełniający standardy poziomu II

DOBRA PRAKTYKA

Uczniowie i nauczyciele:

Program jest ukierunkowany tak, by zwiększać skuteczność edukacji poprzez:

Ponadto program ma na celu  poprawę relacji oraz klimatu społecznego szkoły.

Tutoring szkolny, jako model indywidualnej pracy z uczniem, prowadzi do rozwoju kompetencji wychowawczych nauczycieli, wspiera rozwój samodzielności, odpowiedzialności życiowej i autonomii u uczniów, pozwala też na przyjęcie przez uczniów odpowiedzialności za proces własnego rozwoju i uczenia się.

Wsparcie ze strony tutorów (mądrych dorosłych) jest wymieniane jako jedna z wiodących strategii profilaktycznych opartych na wiedzy, posiadających mocne podstawy w koncepcjach teoretycznych wyjaśniających zachowanie człowieka. Wyniki badań wskazują, że posiadanie w wieku dorastania osobistego opiekuna (dorosłego spoza rodziny) wiąże się z mniejszym nasileniem zachowań problemowych, tj. używaniem substancji i dopuszczaniem się wykroczeń, a także z bardziej pozytywnym stosunkiem do nauki i szkoły.

Przyjmując za prof. dr hab. Ewą Filipiak perspektywę społeczno-kulturowych teorii uczenia się, wyprowadzonych z prac L.S. Wygotskiego i J.S. Brunera,  zakłada się, że nauczyciele, którzy podejmą indywidualną opiekę nad uczniem będą w działaniu uczyli się  jak być nauczycielem wspierającym rozwój ucznia.

Zastosowanie w praktyce dialogu pedagogicznego i refleksja nad efektami tego procesu  daje nauczycielom poczucie satysfakcji, a w ten sposób obniża poziom stresu i opóźnia wypalenie zawodowe.

Teoretyczne podstawy programu Tutoringu Szkolnego odwołują się do:

Podstawą do  opracowania i opisania metody tutoringu szkolnego stały się 30-letnie doświadczenia ALA Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich we Wrocławiu i w Częstochowie (stan na rok 2025). Wprowadzenie metody tutoringu szkolnego pomaga uczniom w dojrzewaniu, dochodzeniu do samodzielności, odpowiedzialności, mądrości, ułatwia planowanie i realizowanie zadań szkolnych oraz pozaszkolnych. W efekcie pracy tutora z uczniem zmieniają się relacje w szkole, poprawia się poziom poczucia bezpieczeństwa, utożsamianie się uczniów ze szkołą, co w dalszej konsekwencji prowadzi do poprawy wyników w nauce i promocji zdrowia psychicznego. Jednym z podstawowych założeń programu jest oddziaływanie tutoringu na samych nauczycieli: doskonalenie kompetencji wychowawczych, rozwój osobowy i zawodowy, przeciwdziałanie przedwczesnemu wypaleniu zawodowemu.

Program Tutoringu Szkolnego jest wprowadzany w szkole na wniosek dyrektora szkoły, po uzyskaniu zgody rady pedagogicznej. Jest wdrażany przez grupę przeszkolonych nauczycieli. Nauczyciele, psychologowie, pedagodzy szkolni, wychowawcy oraz dyrektor szkoły uczestniczą w szkoleniach prowadzonych metodami warsztatowymi dla grupy liczącej od 12 do 20 osób. Pierwszy rok wprowadzania tutoringu do placówki odbywa się ze wsparciem edukatora, który towarzyszy placówce podczas doskonalenia wdrożenia. Etap ten nazywa się wsparciem wdrożenia.

Kurs tutoringu I stopnia to szkolenia, które trwają 64 godziny dydaktyczne. Zazwyczaj są one realizowane w trakcie czterech dwudniowych spotkań (po 16 godzin każde). Celem szkoleń jest przygotowanie pracowników szkoły do pracy w charakterze tutora. Uczestnicy szkolenia, już po pierwszych, dwudniowych warsztatach, w ramach praktyki wynikającej z założeń kursu, podejmują pracę z uczniami – swoimi podopiecznymi. Jeden tutor nie powinien mieć pod opieką więcej niż 10 uczniów. Sposób doboru tutorów i uczniów określa sama szkoła.

Wprowadzenie programu Tutoringu Szkolnego oznacza, że uczniowie otrzymują możliwość korzystania z indywidualnego wsparcia nauczyciela – tutora. W trakcie spotkań – tutoriali uczeń odkrywa i nazywa swoje zasoby i talenty. Następnie określa swoje cele oraz sposoby ich osiągania. Tutor towarzyszy mu w tym procesie, odwołując się do mocnych stron i indywidualnych zasobów ucznia. Udział w programie wzmacnia autonomię ucznia i  przejmowanie odpowiedzialności za własną naukę i jej wyniki. Natomiast realizacja samodzielnie wyznaczonych celów podnosi jego wiarę w siebie i we własny sukces.

Po zakończeniu etapu szkoleń, a podczas pracy z wykorzystaniem metody tutoringu szkolnego, nauczyciele korzystają ze wsparcia wdrożenia.

Rekomendowane jest kolejne realizowanie szkolenia, a następnie etapu wsparcia wdrożenia, poprzez spotkania z edukatorem. Do wyboru przez szkołę/placówkę pozostawia się liczbę wizyt edukatora (2 do 6 w skali roku szkolnego). Każda wizyta obejmuje: spotkanie konsultacyjne z dyrektorem szkoły, superwizję indywidualną tutorów oraz superwizję grupową tutorów. Celem superwizji tutorskiej jest wymiana doświadczeń, poszukiwanie sposobów rozwiązywania najczęściej pojawiających się trudności i problemów, a także doskonalenie kompetencji tutorskich.

Zarówno podczas kursu tutoringu jak i podczas wsparcia wdrożenia omawiane są zagadnienia organizacyjno-logistyczne wdrożenia programu. Przedstawiane są narzędzia tutorskie dla nauczycieli oraz dla dyrektorów szkół wzmacniające kulturę szkoły opartej na relacjach (otwarta komunikacja, zaufanie i dialog, język doceniający). Ponadto prezentowane są również dobre praktyki wdrożeń.

Każdy tutor uczestniczący w programie spotyka się ze swoimi podopiecznymi na indywidualnych spotkaniach (tutorialach) co najmniej raz w miesiącu. Szkoła wprowadzająca program samodzielnie określa częstotliwość i długość spotkań, zapewnia warunki do ich prowadzenia. Na proces tutoringu składają się następujące etapy: Poznanie, Określenie Celów, Planowanie ich realizacji, Monitorowanie i Motywowanie, Ewaluacja.

Istnieje możliwość realizacji dla szkoły wsparcia wdrożenia, której kadra przeszła już wcześniej kurs tutoringu szkolnego I stopnia (pod warunkiem, że zrealizował go Instytut Tutoringu Szkolnego).

Praca w charakterze tutora wymaga nabycia umiejętności komunikacyjnych m.in.: uważnego słuchania, zadawania pytań, odzwierciadlania, podsumowywania, rozpoznawania i nazywania uczuć, empatycznego dialogu. Niezbędna jest też samoświadomość własnych mocnych stron i ograniczeń, znaczenia postawy dialogu, umiejętności współpracy w zespole, otwartość. Dlatego program Tutoringu Szkolnego jest realizowany przez przeszkolonych nauczycieli, wychowawców, psychologów i pedagogów szkolnych.

Do końca roku 2025 Instytut Tutoringu Szkolnego przygotował 3 858 tutorów (tyle osób ukończyło kurs tutoringu szkolnego I stopnia).
Szkolenia przygotowujące do pracy tutorskiej odbywają się w szkole/placówce. Każde dwa dni kursu prowadzone są przez innego trenera (akredytowanego przez Instytut Tutoringu Szkolnego). Trenerzy ci tworzą ok. 50-osobową grupę starannie dobranych praktyków współpracujących z ITS. Posiadają oni doświadczenie tutorskie i zostali starannie przygotowani do prowadzenia kursów m.in. w projekcie finansowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej pt. „Wychować człowieka mądrego. Wprowadzenie modelu pracy wychowawczej i resocjalizacyjnej z zastosowaniem metody tutoringu szkolnego jako profilaktyki pozytywnej problemów w polskiej szkole” (2016-2018) oraz podczas projektu (również finansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej) pt. „Tutoring szkolny – program pedagogiki dialogu” (2024-2025). Trenerzy legitymują się znacznym doświadczeniem w prowadzeniu szkoleń dla tutorów. ITS systematycznie organizuje konferencje i seminaria służące wymianie doświadczeń i doskonaleniu kompetencji osób współpracujących w zakresie tutoringu.

Uczestnicy szkoleń zostają wyposażeni w odpowiednie narzędzia organizacyjne i diagnostyczne. Znaczącym elementem kursu tutoringu szkolnego jest przygotowanie tutorów do nawiązywania relacji z rodzicami i budowania partnerskiego współdziałania obu stron na rzecz rozwoju ucznia.

Program kursu tutoringu szkolnego I stopnia:

Ważną pomocą dydaktyczną programu jest „Poradnik Tutora Szkolnego”, który został opracowany na potrzeby projektu „Wychować Człowieka Mądrego”. Jest dostępny w wersji elektronicznej od grudnia 2018 r. dla wszystkich tutorów przystępujących do realizacji programu.

Tutorzy w trakcie szkoleń otrzymują materiały metodyczne, na podstawie których pracują z podopiecznymi w szkołach.

Więcej informacji na temat programu „Tutoring Szkolny – program pedagogiki dialogu” można znaleźć na stronie www.instytuttutoringuszkolnego.pl.

Instytut Tutoringu Szkolnego
ul. Fabryczna 14
53-609 Wrocław

kom. 602 248 001

e-mail: biuro@instytuttutoringuszkolnego.pl

www.instytuttutoringuszkolnego.pl